ANTİOCHOS SARAYI KALINTILARI –SULTANAHMET –FATİH- İSTANBUL
Bugün İbrahim Paşa Sarayı, Eski İstanbul Adliyesi ve Firuz Ağa Camii arasında kalan, Mehmet Akif Ersoy Parkı olarak adlandırılan alanda bulunur. Günümüze kadar ayakta kalamamış olan yapının bazı duvar kalıntılarına park ve Eski Adliye Binası’nın bahçesi içerisinde rastlamak mümkündür. Park içerisindeki kalıntıların bir kısmı Antiochos Sarayı’na ait olmakla birlikte daha kuzeyde olan kalıntılar yine 5. yüzyılda, II. Theodosius’un mabeyincisi Lausos tarafından inşa ettirilen saraya aittir. Tesadüf o ki; Osmanlı döneminde hanedan dışında saray sahibi tek kişi olan İbrahim Paşa gibi ondan yaklaşık bin yıl önce yaşamış olan Doğu Roma’nın hanedan dışı soyluları da saraylarını aynı alana inşa ettirmişlerdir.
Antiochos Sarayı 5. yüzyıl binasıdır. Sarayın yapısı 1940 ve 1950'li yıllarda Hipodrom'a yakın yapılan kazılarda ortaya çıkarılmıştır. 7. yüzyılda Sarayın bir parçası kiliseye çevrilmiş, kilise kutsal emanet (Hipodrom'un St Euphemia Emaneti) olarak Palaiologus dönemi'ne kadar hizmet vermiştir.
İmparator II. Theodosius’un baş mabeyincisi (praepositus sacri cubiculi), eğitmeni ve saray nazırı (cubicularius), soyluluğunu belirten “Patricius” ünvanına sahip, Pers kökenli Antiochos tarafından 414-433 yılları arasında inşa ettirilen saraydır.
Antiochos baskıcı tavırları ve genç yaştaki İmparator II. Theodosius üzerindeki etkisiyle bilinir. Bu sebeple imparatorun kız kardeşi Pulcheria tarafından makamından düşürülerek düşük bir memuriyete getirilmiştir. İlk başta sarayında yaşamasına izin verilse de daha sonradan sarayı da dahil tüm malvarlığına imparator tarafından el konulmuştur.
Antiochos SarayıSaray 7. yüzyılda martiriona (mezar şapeli) dönüştürülerek Azize Eufemia’ya atfedilmiştir. Azize Eufemia, Hıristiyanlığı kabul ederek bir pagan ayinine katılmayı reddettiği için o dönem halen pagan olan Romalılar tarafından 16 Eylül 303 günü ağır işkencelerle öldürülmüş bir kadındı. Öldürüldükten sonra naaşı Hıristiyanlar tarafından Kalkedon (Kadıköy)’da yaptırılan bir kiliseye defnedilmiş, ancak 626 yılında Kalkedon’u işgal eden Perslilerin bu kiliseyi yağmalaması üzerine kemikleri alınarak bugünkü Koşuyolu’nda bulunan fakat günümüze ulaşamamış olan bir Hipodrom’un kilisesine nakledilmiştir.
7. yüzyılda çıkan bir yangında bu Hipodrom ve kilisesi yanınca Azize Eufemia’nın kemikleri buradan alınıp imparatorluğun kalbine taşınmış ve Antiochos Sarayı bir martirion/kiliseye çevrilerek buraya konulmuştur. Saraydan bozma bu yeni kiliseye de, artık Hıristiyanlığa geçmiş olan Doğu Romalılar tarafından çok saygı duyulan azizenin ismi verilerek Aya Eufemia Kilisesi denilmiştir.
KAYNAK: İSTANBUL BURADA
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ ( ESKİ RESİMLER VE PLANLAR SİTEDEN ALINTIDIR.)
1-1951-52 yıllarında kazı alanının genel görünümü / A general view of the excavation site in 1951-52 (Duyuran,1953)
Fotoğrafçı,Artamanoff,1945, Alman Arkeoloji Enstitüsü / Photographer, Artamanoff,1945,German Archeological Institute
ANTİOCHOS SARAYI KALINTILARI –SULTANAHMET –FATİH- İSTANBUL Fotoğraf Galerisi
CAMİİ 2.jpg)
