Tarihi Mekanlar Kişisel Ansiklopedi Erol ŞAŞMAZ

Ana Sayfa | Üye Kayıt | Üye Giriş | İletişim

SARIYER YALILARI – İSTANBUL

SARIYER YALILARI –
Boğaziçi’nde bulunan toplam 366 yalının 136 sı Sarıyer ilçe sınırları içinde bulunduğundan, Boğaziçi’nin yalıları ile en zengin ilçesi Sarıyer’dir.
Sarıyer yalıları Beşiktaş sınırında Mısırlı Yusuf Ziya Paşa Yalısı ile başlar, Büyükdere sahillerine kadar uzanır.Bu yalılardan Osmanlı tarihinde yer etmiş ve ilk etapta bilinmesi gereken 32 sini konu alıyor.
Beşiktaş’tan Sarıyer’e ve ötesine uzanan bir vapur seyahatinizde bu yalıları sırası ile görebilirsiniz.

Bunlardan bazıları:

Mediha Sultan Yalısı :
Baltalimanı’nda bulunan yalı, Tanzimat döneminin önemli bürokratlarından olan Mustafa Reşit Paşa tarafından 1830’lu yıllarda yaptırıldı.
Mustafa Reşit Paşa, Tanzimat Fermanı’nı Gülhanı Parkı’nda okuyan, Tanzimatla özdeşleşmiş bir bürokrattır. Çeşitli dönemlerde altı kez sadrazamlık ve dış işleri bakanlığı yapmıştı. Dolayısıyla bu yalı onun dönemindeki bir çok siyasi olaya ev sahipliği yapmıştır. 1838 İngiltere, 1839 Belçika, 1840 Fransa, 1846 Rusya anlaşmaları bu yalıda imzalanmıştır.
Mustafa Reşit Paşa kimi borçlarını ödeyebilmek için yalıyı, saraya satmıştır. Böylece yalı, hanedanın mülkiyetine geçmiştir.

Afif Paşa Yalısı :

Boğaziçi’nin en güzel yalılarından olup, Boğaz’ın en pahalı ikinci yalısı.
Afif Paşa, Sultan 2. Abdülhamit’in generallerindendi. Bu yalıyı bu 1890 lı yıllarda dönemin ünlü mimarı Aleksandr Vallaury’e yaptırmıştı.
Afif Paşa’nın oğlu Ali Fuad Bey, Sultan 2. Abdülhamit’in kızı Refia Sultan’la evlenince bu yalıda kaldılar. Bir ara Uzanlar’a ait olan yalı, şu an Suzan Sabancı Dinçer’e ait. İlk yerli dizimiz olan Aşkı Memnu’da bu yalıda çekilmişti.
Ebu Bekir Ratip Yalısı:

Yalı, padişaha yakın bir paşa tarafından kızına çeyiz olarak yaptırılmıştır. Yalnız paşa kim, gelin kim bilinmiyor. Bilinen, yalının 1860 da Mısırlı Ratip Paşa Ailesi tarafından satın alındığı. Yalı bu ailenin adıyla biliniyor.
Bunun gibi Kanlıca sahillerinde de yüz görümlüğü olarak inşa edilmiş bir yalı vardır: Prenses Rukiye Yalısı.
Selahaddin Adil Paşa Yalısı

Boğaziçi yalılarından farklı üslubuyla ve kavuniçi rengiyle ayrılan yalı, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinin önde gelen devlet adamlarından biri olan Selahaddin Adil Paşa’ya aitti. Paşa, Kurtuluş Savaşı’nda görev alan komutanlardandı. Cumhuriyet döneminde tek parti yönetimine muhalif olmuştu. Anılarını, muhtemelen bu yalıda kaleme almıştır.

Tahsin Uzer Yalısı:

Turkuvaz rengiyle ve sevimli mimarisiyle dikkat çeken yalı, Tahsin Uzere’e aitti.
Tahsin Uzer, Atatürk’ün çocukluk arkadaşlarındandı. Bazı illerde valilik görevlerinde bulunmuş, sonrasında milletvekilliği yapmış bir bürokrattı. Tahsin Bey’e Uzer soyadı bizzat Atatürk tarafından verilmiştir.
Tahsin Uzer’in ölümü üzerine yalı, oğluna kaldı. Sonrasında yalıyı Ilıcaklar satın aldı. Nazlı Ilıcak Yalısı olarak da bilinir. Yalının mülkiyeti şu an Sabancı Ailesi’ndedir.
Atatürk’ün Tahsin Bey’e Uzer soyadını verdiği imzalı vesika ve Tahsin Uzer

Madenci Arif Bey Yalısı:

Yalı, Osmanlı döneminde yabancılara yalı yapma izni verildiğinde yapılan ilk yalılardan biri. vakti zamanında Madenci Arif Bey’e ait olduğu için bu adla anılıyor.
Doktor Hulusi Behçet Yalısı

Öncesinde Çaycı İstepan Yalısı olarak biline yalı, Doktor Hulusi Behçet’in yalıyı satın almasıyla onun adıyla anılır olmuştur.
1889 da İstanbul’da doğan Behçet Bey, dünya tıp tarihinde bilinen isimlerden biridir. Bir tür deri hastalığı olan behçet hastalığını ilk o tarif etmiştir. Bu hastalığa onun soyadı verilmiştir.

Burhanettin Sezarar yalısı:

Şu an rstoran olarak kullanılan yalının 200 seneden fazla bir mazisi vardır. Osmanlı döneminde çok saytıda paşaya rastlıyorduk, Cumhuriyet’le birlikte profesör yalı sahipleriyle karşılaşıyoruz.
Yalıya adını veren Burhanettin Sezarar, İTÜ Elektirik Mühensisliği profesörlerindendi. Dolmabahçe Sarayı ve İstanbul’daki çoğu cami onun zamanında elektiriğe kavuşmuştu. Bu yalıyı 1933 de satın almıştır.

Doktor Muvaffak Gönen, Dadyan ve Sandoz Yalıları ;

Sırasıyla sağda kırmızı renkli yalı Doktor Muvaffak Gönen Yalısı’dır. 1880 de Venedik tarzında inşa edilmiştir. Doktor Muvaffak Gönen yalıyı 1920 de satın almıştır. Muvaffak Bey 2006 da vefat etmeden önce bütün mal varlığını Türk Eğitim Vakfı’na bağışladı.
Ortadaki yalı Dadyan Yalısı’dır. Düzoğlu adlı bir Ermeni tarafından yaptırılan yalının sonraki sahipleri Dadyan ailesiydi. Yalı adını Sultan 2. Abdülhamit’in vezirlerinden olan Artin Dadyan’dan almıştır.
Çapraz kirişleriyle dikkat çeken, İsviçre dağ köşklerini andıran yalı, Sandoz Yalısı’dır. Yalının ilk sahibi de bir Avrupalıdır zaten: Mösyö Pardoe.
Mösyö Pardoe’nin eşi Julia Pardoe İstanbul hatıralarını kitaplaştırdığı seyahatnamesi ile tanınır.

KAYNAK: : http://www.biristanbulhayali.com (Ramazan Bedük )
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ

SARIYER YALILARI – İSTANBUL Fotoğraf Galerisi

EROL ŞAŞMAZ