|
|
|
|
|
ÇEMBERLİTAŞ ATİK ALİ PAŞA KÜLLiYE MEDRESESİ –DİVANYOLU-FATİH -İSTANBUL
Külliye. H 915 (1509/ 10) tarihli vakfiyesindeki kayıtlara göre cami, medrese. imaret, hankahı (tekke), kervansaray ve dükkanlardan meydana gelmekteydi.
Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan vaziyet planı krokisinde imaret, imaretin yakınındaki sıra dükkanlar, türbeye bitişik dükkanlar, '' inşa olunacak su haznesi " ile caminin kuzeydoğusunda" tabutluk ve nöbetçi imam odası" işaret edilmiştir. Sözü edilen bu yapıların hiçbiri günümüze ulaşmamıştır.
İstanbul' un Osmanlı Devrine ait en eski eserlerinden biri olan Atik Ali Paşa Camii sedefçiler , " Dikilitaş", · vezirhanı·, · sandıkçılar" gibi farklı isimlerle de anılmıştır. Yapının tarihini bildiren özgün kitabe bulunamamıştır. Ancak, cümle kapısı üzerinde Hattat Sami imzalı H 1314 (1896) tarihli kitabenin köşesine eklenen H 902 (1496/97) tarihinin ilk inşa tarihini gösterdiği genel olarak kabul edilmektedir.
Külliye 1587, 1652 yangınlarından ve 1648, 1766, 1894 depremlerinden önemli ölçüde etkilenmiştir.
Medrese
Caminin karşısında yer alan medresenin inşa tarihini gösteren bir kitabesi yoktur. Medresnin özgün tasarımında kubbeli dershane odasının iki yanına eşit şekilde yerleştirilmiş 16 öğrenci odası yer almaktadır. Odalar, kubbeli revakla çevrilmektedir. Hocapaşa yangınının ardından, Divanyolu' nun genişletilmesi sırasında, medrese odalarından dördü yıkılmış, yıkılanların yerine üst kata ikişer oda eklenmiştir.
ATIK ALI PAÅžA
Hadım, Tavaşi. Şehit ve Atik lakaplarıyla da tanınan Atik Ali Paşa, Saraybosna'nın Drozgomeıva köyünde doğmuş, devşirme olarak Enderun'a alınmış ve yetiştirilmiştir. Bir süre Babüssaade ağalığı yaptıktan sonra, önce 1482 yılında Karaman Beylerbeyliği ve daha sonra Semendire ve Rumeli Beylerbeyliği görevlerinde bulunmuştur. 1488 yılında ikinci vezirliğe yükselmiştir.
Başarıları sonucunda 1501' de tayin edildiği sadrazamlık görevine iki yıl kadar devam etmiş; ancak 1503'te görevden alınarak Mora Sancak Beyliğine atanmıştır. 1506'da ikinci defa aynı makama getirilmiş ve 1.51l ' de Şahkulu isyanında yaşamını yitirinceye kadar bu görevde kalmıştır.
Atik Ali Paşa başarılı bir devlet adamı ve asker olmasının yanı sıra, ülkenin imarına da önemli katkılarda bulunmuştur.
İstanbul Çemberlitaş' taki külliye Zincirllkuyu (Karagümrük) adıyla anılan cami, Kariye adıyla devşirilen camii ve yakınındaki medrese, Bursa' da bir imaret ve Mora'daki bazı sıbyan mektepleri onun yaptırdığı eserlerdir. Atik Ali Paşa, aynı zamanda bilim ve sanata ilgi duymuş, bilim ve sanat adamlarını himaye ermiş bir kişi olarak da anılır.
KAYNAK: Aygül AĞIR / Tarkan OKÇUOĞLU
FOTOÄžRAFLAR: Erol ÅžAÅžMAZ |
| ÇEMBERLİTAŞ ATİK ALİ PAŞA KÜLLiYE MEDRESESİ –DİVANYOLU-FATİH -İSTANBUL Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|