CAMÄ°Ä° 2.jpg)
|
|
|
|
|
MİMAR ACEM CAMİİ- FATİH – İSTANBUL
Cami, Fatih Mevlanakapı mahallesi, Mevlanakap caddesi üzerindedir.
Mimar Acem Cami Yavuz Selim ve Kanuni döneminde baş Mimarlık yapmış olan Acem Ali tarafından 1523 1.524 yılları arasında yaptırılmıştır. Acem Ali veya esir Ali ismiyle tanınan bu zat Osmanlı Mimarlık tarihinde ilk baş mimarlardandır. Kendisinin 1535 yılında ölümünden sonra baş mimarlığa Sinan getirilmiştir.
Cami; Örümceksiz Cami, Mimar Acem Ali, Esir Ali, Sünni esir Ali gibi isimlerle de anılır: Bazı kaynaklarda Ayrıca Mimar tekkesi veya tekenin 7. şeyhinden dolayı Şeyh Seyyid İsmail Tekkesi olarak da adı geçer.
Mimar Acem Camii tekke ve mektepten oluşan yapı grubunun tüm giderlerini Mimar Acem tarafından karşılanmıştır. Bu Hayır tesisine ait 1525 tarihli vakfiyesinde birçok gayri menkule ait gelirlerin tesise tahsil edildiği belirtilmiştir.
Mimar Acem Cami 1738-1739 tarihleri arasında 2. Mustafa'nın kızı Emine Sultan tarafından tamir ettirilmiştir. ( Emine Sultan Türbesi caminin haziresindedir.)
Eser 19 yüzyıl başlarında geçirdiği iki yangından da yok olmuş ve her seferinde yeniden yaptırılmıştır. 19 yüzyıl sonlarında yine yanmış ve 1911 tarihinde Sultan Reşat tarafından yeniden yaptırılmıştır. 1925 yılında tekkelerin kapatılmasından sonra cami olarak kullanılmaya devam etmiştir. 1981 yılında Cami tamir ettirilirken Harimin kuzeyine betonarme iki kat son cemaat yeri ilave ettirilmiştir. Cepheler mozaik sıva ile kaplanmıştır. Ancak bu tamirler sırasında camide orijinal mimari tarzına uymayan değişiklikler de yapılmıştır. Son cemaat yerinden harime gerildiğinde sağ ve solda müezzin mahfillerinde bulunun ek bina ile caminin sağ ve sol duvarlarında beşer uzun pencere vardır.
Mihrap duvarlarında da mihrabın sağ ve solunda ikişer uzun pencere bulunmaktadır. Üzerine birkaç tane yıldız şeklinde motif yapılmıştır. Betonarme olan üst mahfile son cemaat yerinden çıkılmaktadır. Yapının üzeri keramit kaplı kırma çatı ile örtülüdür. Avlu'da şadırvan Tuvaletler ve abdest alma yerleri mevcuttur. Küçük Saray Meydanı sokağındaki küfeki taşından görülmüş cümle kapısı ile onun yanında Emine Sultan'ın yaptırdığı çeşme görülmektedir.
KAYNAK: İSTANBUL’UN CAMİLERİ
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ
SER MİMAR ACEM ALİ (ö. 944/1537 [?])
Klasik Osmanlı mimarisinde adı bilinen ilk başmimar.
Osmanlı mimarlık tarihinde Acem Alisi ve Esir Ali adlarıyla da tanınır. Alîsî (عليسي) kelimesinin Babinger ve Mayer tarafından yanlışlıkla Îsâ (عيسى) şeklinde okunması üzerine literatüre giren Mimar Acem Îsâ ile aynı kişidir. Azerbaycan Türkleri’nden olan ve kendi vakfiyelerinde adı Abdülkerim oğlu Alâeddin Ali Bey şeklinde geçen Acem Ali’nin bu lakaplarla tanınmasının sebebi, Yavuz Sultan Selim’in doğu seferi sırasında İranlılar’dan esir alınmış olmasıdır.
Şehremini’de, masrafını da bizzat karşılayarak yaptığı ve bugün Mimar Camii, Mimar Acem Camii ve Örümceksiz Dede Camii adlarıyla anılan caminin mihrap cephesi önündeki hazîrede gömülü olduğu bilinmektedir. 8 Şevval 943 (20 Mart 1537) tarihli vakfiyesinden o tarihte hayatta olduğu öğrenilmekte, yerine tayin edilen Mimar Sinan’ın 944 (1537-38) yılı içinde göreve başlamış olmasından da vakfiyenin tanziminden kısa bir müddet sonra öldüğü anlaşılmaktadır.
Acem Ali, Bursa üslûbundan gelen yan mekânları terketmek ve orta kubbeyi ayak kullanmadan doğrudan duvarlar üzerine oturtmak suretiyle, kendinden önce Edirne ve İstanbul Beyazıt camilerinin yapımıyla başlatılmış olan klasik Osmanlı mimarisine, daha sonra halefi Mimar Sinan’ın geliştireceği toplu plan esasını getirmiştir.
Kanûnî döneminin başlarına ait olan İstanbul Sultan Selim Camii, Acem Ali’nin kendi üslûbunu eksiksiz biçimde ortaya koyduğu en önemli eseridir. Halefi ve üslûbunun takipçisi olan Mimar Sinan, başlangıçta Şehzade Camii gibi, Acem Ali’nin yalın görünümlü yapılarına ters düşen zengin bir eser yapmışsa da Süleymaniye’de onun sadeliğine dönmüştür. Mimar Sinan’ın, gerek selefinin üslûbunu benimsemiş olması, gerekse onun yaptığı birçok eseri tamir ve tâdil etmesi, Acem Ali’nin bazı eserlerinin ona mal edilmesine yol açmıştır. Gebze’deki Çoban Mustafa Paşa Camii ile İstanbul Sultanahmet’teki İbrâhim Paşa Sarayı bunların en önemlileridir.
Bazılarının kitâbesinin bulunmamasına rağmen üslûplarından ve yapıldıkları tarihlerden Acem Ali’ye ait oldukları anlaşılan başlıca eserler arasında Saraybosna’da Gazi Hüsrev Bey Külliyesi, Sofya’da Kadı Seyfeddin, Manisa’da Sultan, Trabzon’da Hatuniye, Konya’da Sultan Selim, Çorlu’da Süleymaniye, Tekirdağ’a bağlı Saray’da Ayas Paşa, İstanbul Fatih’te Bâlî Paşa, Eyüp’te Cezerî Kasım, Sütlüce ve Silivri’de Pîrî Mehmed Paşa camileri ile Topkapı Sarayı’nda Bâbüsselâm (ikinci kapı) sayılabilir.
KAYNAK: İSLAM ANSİKLOPEDİSİ (Müellif: ÖZKAN ERTUĞRUL) |
|
Download Dosya(lar) |
 |
|
( 0.00 KB ) |
| |
| MİMAR ACEM CAMİİ- FATİH – İSTANBUL Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
