Sabit Bey (Muradiye) Hanı, İstanbul İli, Beyoğlu İlçesi, Kemankeş Mahallesi, Galata Şarap İskelesi Sokak, 10 numarada bulunmakta ve 122 pafta, 80 ada, 19 parsel’de yer almaktadır.
Galata Şarap İskelesi sokakta, 1897 yılında yapılmış bu dönemin en önemli binalarından olan Liman Ticaret Han bulunmaktadır.
Tarihsel Gelişimi
Sabit Bey Han’ına ait kapsamlı bilgi verecek nitelikte haritalar dışında özgün belgelere ulaşılamamıştır.
H. Lale Uluç’un tezinde bulunan tapu kayıtlarında, 1911 -1912 tarihli belgeden, yapının bulunduğu arsa üzerinde Sabit Bey’e ait olan bir dükkân olduğu anlaşılmaktadır.
1905 tarihli Goad Sigorta Haritasında Sabit Bey Han’ının bulunduğu parsel ispirtolu içkilerin yapıldığı bir yer olarak gösterilmektedir ve parsel üzerinde üç ayrı dükkân bulunmaktadır .
1914 tarihli Goad Sigorta Haritaları’nın revizyon paftalarında ise Sabit Bey Han’ının inşasının tamamlanmış olduğunu görmekteyiz. Yapının altı katlı olduğunu harita üzerinde yazan “6” rakamından anlamaktayız. Bu bilgiye dayanarak yapının inşasının 1911–12 yıllarında başladığını düşünmekteyiz .
Tülin Onur, tezinde mal sahibi ile yaptığı görüşmeye dayanarak yapının işgal sırasında Fransızlar tarafından karakol olarak kullanıldığını ve bu nedenle Muradiye Karakolu olarak bilindiğini ifade etmektedir . Bu bilgi doğrultusunda İstanbul Fransız Araştırma Enstitüsü’nde ilgili araştırmalar yapılmıştır.
1927 tarihli J. Pervititch Sigorta Haritasında ise Sabit Bey (Muradiye) Han’ının bulunduğu 1238 no’lu ada ve çevresi ölçeğinde detaylandırılmamıştır.
1948 Suat Nirven Haritası’nda (Şekil 4.4) yapının ismi Muradiye Han olarak geçmektedir ve yapı tam kâgir olarak belirtilmiştir.
YAPININ ÖZELLİKLERİ
Sabit Bey (Muradiye) Hanı Galata Şarap İskelesi Sokak’ta mimarisiyle fark edilmektedir. Bitişik nizamda olan bu iş hanı 196,58 m²’lik bir alan üzerinde kurulmuştur. Birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci normal katlarda plan düzeni aynıdır. Birinci normal kattan başlayıp çatıya kadar devam eden çıkma ile yapının bir katı 205,86 m² olmaktadır. Giriş katı üzerine beş katlı bu iş hanı simetrik bir cephe düzenine sahiptir. Modern bir cephe düzenine sahip olan bu yapıyı, basık kemerler, çıkmanın altında yer alan konsollar, çiniler ve beşinci kat bitiminde yer alan saçak geleneksel çizgiye yaklaştırmaktadır.