Osmanlı devleti döneminde Kaleiçi Mahallesi’nde bulunan birkaç Osmanlı yapısından biri de Kars Ulu Camii‘dir. Ulu Camii ilk olarak 16. yüzyılda Sultan III. Murat tarafından inşa edilmiş, fakat İran saldırıları sırasında Şah Abbas’ın orduları tarafından cami yıkılmış.
17. yüzyılda Sultan İbrahim döneminde Kars Beylerbeyi Dilaver Paşa tarafından inşa edilmiş ve uzun yıllar Kars halkının ibadethanesi olmuş. Osmanlı Rus savaşı sırasında silah deposu olarak kullanılan Kars Ulu Camii, Rusların gitmesinden sonra Ermenilere bırakılmış.
Kars Ulu Camii’nin dramatik bir yüzü de bulunuyor. Söylenene göre 1918 yılında Ermeni taşnak çeteleri, Kars’lı bazı vatandaşları anlaşma yapmak üzere camiye toplamış ve 286 kişi burada diri diri ateşe verilmiş.
Bu katliamdan sonra cami Yanık Yağlı Cami olarak gösterilmeye başlanmış. Caminin büyük bir kısmı günümüze kadar gelememiş, yıkılmış, tahrip olmuş. Yapılan bir restorasyonla orijinalinden bağımsız bir şekilde yeniden ayağa kaldırılmış, ama geçmişin izlerini günümüze taşıyan bir kısmı hala korunuyor. Caminin etrafında dolaştığınızda koyu renkli tarihi duvar kalıntılarını görebilirsiniz.
Caminin içine girdiğinizde ise durumun farkına vararak hareket etmek gerekiyor. İnsanlardan duvarlara sıçrayan kan ve yağ izlerini, minberin yan tarafındaki koyu renkli duvarda ve ayakkabıların konduğu duvardaki sarı levhalarda apaçık görmek mümkün.
CAMÄ°Ä° 2.jpg)
