YUSUF İZZETTİN EFENDİ KÖŞKÜ –B. ÇAMLICA –ÜSKÜDAR-İSTANBUL
Büyük Çamlıca’nın batı eteğinde bulunan bu köşk, Osmanlı Padişahı Sultan Reşad’ın Veliahdı Yusuf İzzettin Efendi’ye aittir ve onun adını taşımaktadır. Ahşap köşk üç katlıdır. Üç yapıdan oluşan ve 23 dönümlük bahçesi olan köşk Romanya’dan getirilen bir çeşit kereste ile yapılmıştır.
Yusuf İzzeddin Efendi Köşkü 19. yüzyıl içerisinde inşa edilmiş İstanbul’un en gösterişli ahşap yapılarından biridir. Köşk ve ona bağlı bulunan müştemilatının inşa edildiği alan 17. yüzyıldan itibaren bağ ve bahçelerinin güzelliği ile Osmanlı idarecilerinin ilgi duyduğu bir bölge olmuştur.
Bu alanda Bağ-ı Cihan Kasrı da denilen Cihan Bağı Kasrı’nın ilk önce Sultan IV. Murad tarafından 1634 dolaylarında yaptırılmış ve etrafındaki arazinin de bahçe olarak tanzim edilmiş olduğu söylenir. Kısa zamanda harap olan kasır IV. Mehmed tarafından yeniden yaptırılmış olmalıdır. Küçük Çamlıca Kasrı gibi, 60-70 sene sonra tamamen ortadan kalkan Cihanbağı Kasrı’nın yerine II. Mahmud döneminde annesi Nakşidil Valide Sultan adına bir köşk yaptırılmıştır.
Bu köşk bugün Harem Köşkü olarak bilinen yapıdır. Nakşidil Valide Sultan’ın 1817’de ölümünden sonra 1835 yılında köşk II. Mahmud’un gözdelerinden Tiryal Hanım’a ihsan edilir . Uzun bir ömür süren Tiryal Hanım 1886 yılında ölünce köşkün yeni sahibi, Sultan II. Abdülhamid’in iradesiyle Yusuf İzzeddin Efendi olur .
Tiryal Hanım, köşkü önüne 1871 yılında kendi adı ile anılan bir çeşme inşa ettirmiştir.
Çamlıca’daki Tiryal Hanım Köşkü’nün 1886 sonrasında Yusuf İzzeddin Efendi’yegeçmesi ile kısa bir süre sonra yapının yenilenip eklemelerle genişletildiği görülür.
6 Nisan 1887’de; Selamlık Köşkü, Ağalar Dairesi, Aşçı ve tablakâr koğuşları ile mutfak binasının inşası kararlaştırılır. Aynı tarihte; Harem, hamam ve camekân dairelerinin tamiratı için de bir keşif yapılır ve 1500 lira bedel ile Mihran Kalfa’ya ihale olunur. Mihran Kalfa ile yapılan mukavelede belirlenen fiyatın dört taksitte ödenmesi kararlaştırılır. Peşin olarak 500 lira, köşkün çatısına başlandığında 400 lira, mutfak ve ağalar dairesinin tamamlanmasından sonra 400 lira ve 200 lira da inşaatın bitiminde ödenir.
Yusuf İzzeddin Köşkü’nün mimarı olarak Sarkis Balyan ve Petraki Adamantidis isimleri bazı yayınlarda kullanılsa da inşa ve tamir için hazırlanan belgede herhangi bir mimar ismi geçmemektedir.
Zaman içerisinde bakımsızlıktan ahşap malzeme çürümüş, ve fırtınalarda köşkün ön cephesi çökmüştür.
KAYNAK: ÇAMLICA YUSUF İZZEDDİN EFENDİ KÖŞKÜ KORUMA SORUNLARI / YÜKSEK LİSANS TEZİ ( Seda ÖZEN BİLGİL )
YUSUF İZZETTİN EFENDİ KÖŞKÜ –B. ÇAMLICA –ÜSKÜDAR-İSTANBUL Fotoğraf Galerisi