CAMÄ°Ä° 2.jpg)
|
|
|
|
|
AZİZ MAHMUT HÜDAYİ TÜRBESİ –ÜSKÜDAR -İSTANBUL
İstanbul Boğazı’nın Anadolu yakasında Üsküdar Doğancılar Aziz Mahmut Hüdayi mahallesinde Aziz Mektebi sokağına cepheli olarak 1589-1595 yılları arasında inşa edilmiştir. Aziz Mahmut Hüdayi’nin türbesi ve tekkesi etrafında oluşmuş olan bu külliye ‘’asitane’’ ve ‘’pir evi’’ sıfatları ile Celvetiye tarikatının merkezini teşkil etmiş önemli bir tekkedir. Osmanlı kaynaklarında Hazreti Hüdayi Asithanesi, Hüdayi Mahmut Asitanesi, Hüdayi Aziz Mahmut Efendi Tekkesi, Hankah-ı Celveti, Aziz Mahmut Hüdayi Hankahı isimleri verilir.
MAHMUT HÃœDAYÄ°:
Fadlullah bin Mahmut\'un oğludur. Çocukluğu Sivrihisar\'da geçti. Küçük Ayasofya Medresesinde tahsiline devam etti. Çok zeki olup bir defa okuduğunu zihninde tutar, tekrar kitaba bakmaya lüzum hissetmezdi. Hocalarından Nazırzade Ramazan Efendi, ona hususi bir ihtimam gösterdi. Mahmut Hüdayi genç yaşta; tefsir, hadis, fıkıh ve zamanın fen ilimlerinde büyük bir alim oldu. Hocası Nazırzade onu yanına yardımcı olarak aldı. Mahmut Hüdayi, bir taraftan hocası Ramazan Efendiye yardım ederken, diğer yandan da Halveti yolunun şeyhlerinden Muslihittin Efendinin sohbetlerine katılarak tasavvuf yolunda ilerlemeye çalıştı. Bu arada hocası Nazırzade\'nin, Edirne\'de bulunan Sultan Selim Medresesine tayini çıktı. Mahmut Hüdayi, yirmi sekiz yaşında iken hocası ile Edirne\'ye gitti. Ramazan Efendi, kısa bir süre Edirne\'de müderrislik yaptıktan sonra, Şam ve Mısır\'a kadı tayin edildi. Talebesi Mahmut Hüdayi\'yi oraya da götürdü. Mahmut Hüdayi Mısır\'da Halveti şeyhlerinden Kerimüttin\'den ders alarak, tasavvuf yolunda yetişmeye çalıştı.
Mahmud Hüdayi otuz üç yaşında iken, hocası Nazırzade ile Bursa\'ya geldi. Üç sene Ferhadiye Medresesinde müderrislik yaptı. Üç sene sonra, hocasının vefatı ile Bursa kadılığına getirildi. . Bir davadan sonra Bursa kadılığını bıraktı.
Böylece Muhammed Üftade, Hüdayi\'ye icazet, diploma verdi ve onu çocukluğunu geçirdiği Sivrihisar\'a, İslamiyeti yaymak, emir ve yasaklarını bildirmek üzere gönderdi. Aziz Mahmut Hüdayi, ailesiyle birlikte Sivrihisar\'a giderek hizmete başladı. Ancak burada sadece altı ay kadar kalabildi. Hocasının ayrılığına dayanamayarak tekrar Bursa\'ya geldi. Bursa\'ya geldiği günlerde, doksan yaşından ziyade olan hocasının hizmetini görmeye başladı.
Bir müddet sonra da Şeyhülislam Hoca Sadettin Efendi vasıtasıyla İstanbul\'a geldi. Küçük Ayasofya Camii tekkesinde hocalık yapmaya başladı. Bu arada Fatih Camiinde, talebelere, tefsir, hadis ve fıkıh dersleri verdi. Burada kaldığı müddet içinde, ilim ve devlet adamlarına kadar uzanan geniş bir muhit edindi. Bu arada, Üsküdar\'da kendi dergâhının bulunduğu yeri satın aldı. Buraya dergahını inşa eyledi. Dergahında yüzlerce talebenin yetişmesi için çok uğraştı. Dergah, en fakirinden en zenginine ve en üst kademedeki devlet ricaline kadar her tabakadan insanlar ile dolup taşıyordu. Devrin padişahları da ona hürmette kusur etmiyorlardı. Sultan III. Murat, Sultan III. Mehmet, Sultan I. Ahmet, Sultan II. Osman ve Sultan IV. Murat’a nasihatlarda bulundu. Sultan IV. Murat\'a, saltanat kılıcını kuşattı. 1595 yılında İranlılarla yapılan Tebriz seferine Ferhat Paşa ile beraber katıldı. Zaman zaman padişahların davetlisi olarak saraya gidip, onlarla sohbetlerde bulundu. Aziz Mahmut Hüdayi\'nin, çeşitli camilerde vaz vermesi için sevenleri devamlı taleplerde bulundular. O, Üsküdar İskelesindeki Mihrimah Sultan Camii ile Sultanahmet Camiinde belli günlerde vaz vererek, insanlara feyz ve marifet sundu. Aziz Mahmut Hüdayi\'nin talebesi olmakla şereflenmek için, herkes birbiriyle yarışıyordu. Bunların başında; Sadrazam Halil Paşa, Dilaver Paşa, Şeyhülislam Hoca Sadettin Efendi, Şeyhülislam Hocazade Esat Efendi, Okçuzade Mehmet Efendi, İbrahim Efendi, Nevizade Atayi Efendi geliyordu. Hüdayi, 1628 senesinde vefat etti. Vefatından önce talebeleriyle ve tanıdıklarıyla helalleşti, vasiyetini yaptı. Türbesi Üsküdar\'daki dergahındadır.
KAYNAK: TAS-Ä°STANBUL
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ |
| AZİZ MAHMUT HÜDAYİ TÜRBESİ –ÜSKÜDAR -İSTANBUL Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
|
