Karatay ilçesinde, Şerafettin Camii ile Hükümet Konağı arasında yer alan yapı, giriş cephesindeki çini kitabesine göre R.1329/M.1913 tarihinde yaptırılmıştır. Banisi ve mimarı bilinmemektedir. Binanın üst katı bir dönem telgraf-hane daha sonra da parti binası olarak kullanılmış, 1949 yılında binanın alt katında açılan Yapı Kredi Bankası, 1987 yılında binanın tamamını satın almıştır.
1988-89’da restore edilen yapı halen banka binası olarak kullanılmaktadır.
- Mimari Özellikleri
Dikdörtgen bir plana sahip yapı, bodrum, zemin ve birinci kattan oluşmaktadır. Kesme taştan yığma kagir olarak inşa edilmiş, üstü kırma çatı ile örtülmüştür. Üç yönden başka binalarla çevrelenmiş yapının girişi batı cephesinde yer alır. Basık kemerli giriş kapısı cephenin ortasında yer alır ve onun üzerinde yedi konsolla desteklenen bir de balkon bulunur. Balkon penceresi geniş ve sivri kemerlidir. Kemer köşeleri çini ile bezenmiştir. Giriş ekseninin iki yanında simetrik olarak; bodrum katta dikdörtgen, zemin katta basık kemerli, birinci katta sivri kemerli birer pencere yer alır. Birinci kat pencere alınlıkları firuze renkli kare çinilerle kaplanmıştır. Yapının içi 1988-89 onarımında kullanım amacına göre düzenlenmiştir.
c- Çini Tezyinatı
Yapıda çini tezyinat; girişin üstünde yer alan balkona açılan sivri kemerli pencerenin kemer köşelikleri ile yine giriş cephesinin üst kat pencere alınlıkla-rında bulunur. Kütahya’da yapılmış olan çinilerin ustası bilinmemektedir.
Balkon penceresinin kemer köşelikleri simetrik olarak düzenlenmiş, ortalarına firuze renkli birer kabara yerleştirilmiştir. Kabara ekseninden ½ hurdeli rûmi deseni ile oluşturulan tezyinatın rûmileri beyaz bırakılmış içleri firuze ile boyanmıştır. 20x20 cm ebadında karolardan oluşan köşeliklerin zemini kobalt mavisi ile renklendirilmiş etrafına ince bir firuze renkli cetvel çekilmiştir. Ayrıca böcek tabir edilen küçük helezonlarda kırmızı renk kullanılmıştır.
Üst kat sivri kemerli pencere alınlıklarında ise yine 20x20 cm ebadında fi-ruze sırlı karolar kullanılmıştır. Tek renk sır tekniği ile yapılan firuze renkli karo-lardan oluşan panonun etrafı 10x20 cm ebadında lacivert sırlı bordürle çevre-lenmiştir. Açık krem bünye rengine sahip karolarda astar kullanıldığı görülmek-tedir.
Her iki pencere alınlığının dört köşesine de dörder karodan oluşan 40x40 cm ebatlarında desenli panolar yerleştirilmiştir. Girişe göre sağdaki pencere alınlığının üst köşelerinde bulunan panolar aynı desene sahiptir. ¼ rûmi tepe-liklerden oluşturulan desenin içi kobalt mavisiyle boyanmıştır. Karonun beyaz astarı rumi tepeliklerde gözükmektedir. Alınlığın alt köşelerinde bulunan pano-lar da birbirinin aynıdır. ¼ rûmili desende kuraldışı serbest bir tasarım yapılma-ya çalışılmıştır. Motifler boyanmadan beyaz bırakılmış iç kısımlar kobalt mavi-siyle renklendirilmiştir. Ayrıca bu alınlıkta pencerenin hemen soluna altı karo-dan oluşan 40x60 cm ebatlarında yazılı bir pano daha yerleştirilmiştir. Bu pa-noda, celi sülüs hattı ile “Maşallah” yazısı, yazının hemen üzerinde binanın ya-pım tarihini gösteren “sene 1329” tarihi ve köşelerde rûmi motifler bulunmak-tadır .
Girişin solundaki pencere alınlığında da benzer uygulama yapılmıştır. Dört köşede bulunan panolardan üsttekiler, girişin sağındaki pencere alınlığının alt köşelerinde bulunan panoların deseni ile aynı tasarıma sahiptir. Alt köşelerde bulunan panolarda ise, ¼ rûmili tasarım burada da kuraldışı olarak serbest bir anlayışla ele alınmıştır. Pencerenin hemen sağına yerleştirilen 40x60 cm ebat-larındaki pano da diğer yazılı pano gibi düzenlenmiş ancak bu defa yine celi sü-lüs hattı ile “fetebârekallah” ibaresi yazılmıştır.
KAYNAK: ULUSAL MİMARLIK DÖNEMİ KONYA YAPILARINDA TÜRK ÇİNİ SANATINDAN YANSIMALAR
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ
YAPI KREDİ BANKASI BİNASI / ESKİ OSMANLI BANKASI (1913) –KONYA MERKEZ Fotoğraf Galerisi
CAMİİ 2.jpg)
